زنگ خطر انقراض كوسه ها در سواحل خلیج فارس

گرایش صیادان ایرانی و كشورهای حاشیه خلیج فارس به صید كوسه، نسل این گونه ارزشمند دریایی را به طور جدی در معرض خطر انقراض قرار داده است.

كوسه ها جزئی از ماهیان غضروفی هستند كه درخلیج فارس ودریای عمان دارای ۱۹ گونه در قالب چهار خانواده عمده هستند. كوسه ها حلال گوشتند و از ۴۰۰ گونه كوسه ماهی شناسایی شده در دنیا ۲۰گونه مهاجم هستند كه از این میان نیز فقط سه گونه به نامهای ببری، سفید و ماكو اشتباهی به انسانها حمله می كنند كه خوشبختانه این گونه های مهاجم در خلیج فارس وجود ندارند.

متاسفانه طی سالیان اخیر با راه اندازی كارخانه های عمل آوری پیشرفته در كشورهای عربی حوزه خلیج فارس و حتی در كشورمان و به لحاظ این كه قیمت كوسه در مقابل دیگر ماهیان خلیج فارس گرانتر است ، صیادان ایرانی و در كنار آن صیادان دیگر كشورهای حوزه خلیج فارس علاقه و گرایش عجیبی به صید كوسه پیدا كرده اند.

 صیادان برای جبران هزینه های خود به صید كوسه ماهیان روی آورده اند
با بالا رفتن و گران شدن هزینه های سوخت، هزینه تعمیر و نگهداری موتور و افت محصول در میان صیادان جنوب كشور، صیادان با صید بی رویه كوسه ها به دنبال جبران هزینه های خود هستند به حدی كه متاسفانه برخی از صیادان جنوب كشورمان با مجهز كردن فناوری و تكنیك های متنوع و مخرب به صید كوسه ماهیان روی آورده اند.

كارشناس شیلات استان بوشهر در این خصوص گفت: كوسه ها به گفته محققان قدیمی ترین گونه آبزی جهان كه بیش از ۴۰۰ میلیون سال پیش شكل گرفتند و در ۱۰۰ میلیون سال اخیر به ندرت دستخوش تغییر و دگرگونی شده اند امروزه این گونه در خلیج فارس همانند دیگر ماهیان خلیج فارس با خطر انقراض روبرو شده است.

حمید عالی حسینی افزود: با توجه به نتایج به دست آمده از تحقیقات به عمل آمده محققان متفق القول بر این باورند كه دخایر این گونه با ارزش نه تنها در خلیج فارس بلكه در تمامی دریاهای جهان مورد تهدید واقع شده و این گونه كه نقش بسیار حیاتی در اكوسیستم های دریایی ایفا می كند در حال منقرض شدن است.

وی اظهار داشت: كوسه ها یكی از ذخایر پر ارزش آبزیان هستند كه از گذشته نه چندان دور به علت سودجویی استفاده از گوشت، روغن سرشار از ویتامین، باله ها، پوست، دندانها و به دلیل ذهنیت، شناخت نادرست و وحشت بی موردی كه از این حیوان وجود دارد مورد هجوم بیرحمانه بشر قرار گرفته اند.

این كارشناس اظهار داشت : در كنار مصارف صنعتی، بهداشتی و خوراكی كوسه ها، متاسفانه همواره از كوسه از آبزیان مرگ آفرین و رعب انگیز دریاها و اقیانوس ها یاد می شود كه هر كجا حضور داشت قطعاً ترس و دلهره و مرگ هم به دنبال آن خواهد آمد.
عالی حسینی گفت: اكثر مردم تصور می كنند كه همه كوسه ها مانند كوسه های سفید خطرناكند و همواره به دنبال شكار انسان ها هستند این در حالی است كه این تفكر و القائات غلط یكی دیگر از دلایل هجوم انسان ها به سوی ذخائر كوسه بوده است.

انقراض نسل كوسه ها به تعادل اكوسیستم های دریایی لطمه می زند
عالی حسینی اضافه كرد: در گذشته در خلیج فارس كوسه به صورت اتفاقی و بعضاً صید آنان تفننی صورت می گرفت اما متاسفانه طی سالیان اخیر برخی صیادان صید كوسه ها را به عنوان صید هدف مورد نظر قرار داده اند.

وی اظهار داشت: صیادان ما گرایشی عجیب و غریب به زیاد صید كردن آبزیان در هر شرایط و با هر وسیله ای دارند و با این كار خود تا حد انقراض یا نزدیك به انقراض گونه های آبزی دست می زنند همانطور كه گونه های ذی قیمتی مثل حلوا سفید، راشگو ، ذخایر میگو و.... رو به نابودی است كوسه ها نیز از این قاعده مستثنی نیستند.

این كارشناس افزود: این شكارچیان حیرت انگیز با خوردن موجودات ضعیف و زخمی، در بالای چرخه غذایی دریایی قرار می گیرند كه آنها با این كار به حفظ تعادل در سیستم طبیعت كمك می كنند.

یك محقق و كارشناس كوسه های خلیج فارس نیز گفت: امروزه پوست كوسه در برخی كشورها به عنوان غذا خورده می شود اما بیشتر پوست كوسه ماهی درتهیه چرم و در تهیه وسایل لوكس مانند كیف دستی، كفش، چكمه، كیف زنانه ومردانه، بندساعت، كمربند، جاكلیدی، جلدهفت تیر و دسته چاقو استفاده می شود .

بهروز انوری گفت: ازكبد این آبزی علاوه بر استخراج ویتامین A برای تهیه روغن استفاده می شود، تعدادی ازكوسه ها نیز پوست باارزشی دارند، درحالی كه گوشت آنها بی ارزش است.

وی ادامه داد : از طرف دیگر گوشت كوسه باله كوتاه ممكن است در بازار از ارزش زیادی برخوردار باشد.
 
انواری اظهار داشت: ازدندان كوسه استفاده تزئینی و از غضروف آن استفاده دارویی می شود، باله كوسه نیز صادراتی بوده و در ژاپن از آن سوپ تهیه می كنند. این محقق كشورمان افزود: در استان های ساحلی از قدیم الایام جگر كوسه برای روغن كاری بدنه لنج ها كاربرد داشت علاوه بر آن به عنوان یك داروی محلی، سنتی برای درمان انواع دردهای مفصلی، استخوانی و عضلانی و همچنین برای جلوگیری از ریزش مو استفاده می كردند.

استفاده از ادوات صیادی غیر مجاز در صید كوسه ها باب شده است
یكی دیگر از كارشناسان شیلات نیز گفت: متاسفانه استفاده از ادوات صیادی غیر مجاز و مخرب در صید كوسه ها و دیگر آبزیان خلیج فارس در میان صیادان جنوب كشور باب شده است.

علی طیاری افزود: صیادان جنوب كشور عملاً با تكنولوژی و تكنیك های متنوع و بعضا مخرب صید به روش گوشگیر كف و یا همان ركسی به صید كوسه ها می پردازند.وی اظهار داشت: امروزه صیادان با استفاده از روشهای صید غیر مرسوم و با وارد كردن ادوات صید مخرب عملا به جنگ كوسه ها شتافته اند.

طیاری گفت: برای جلوگیری از انقراض كوسه ماهیان در سال های قبل دیدگاه ترویج لانگ لاین (رشته قلاب) این گونه های باارزش توسط شیلات مورد توجه قرار گرفت زیرا این روش علاوه بر انتخابی بودن روش صید، هیچ گونه ضرری نیز متوجه بستر دریا نمی كند. طیاری با بیان آنكه مسئولیت حفظ كوسه ماهیان و جلوگیری از كاهش این گونه ها و انقراض آنها متوجه مسئولان شیلاتی است، افزود: بهره برداران نیز باید به طور مسئولانه در حفظ این گونه ها كوشا باشند.

وی كاهش شناورهای صیادی و كنترل ادوات صید، جلوگیری از روش های صید غیر مرسوم و غیر استاندارد، جلوگیری ازصید در فصول ممنوعه و برخورد شدید با صیادان متخلف، ممانعت از صید قایق های صیادی در نوار ساحلی و استفاده از روش صید لانگ لاین را برای ادامه صید و صیادی و حفظ گونه های كوسه خلیج فارس ضروری خواند.

وی ابراز امیدواری كرد: با همكاری جامعه صیادی و مسئولان و با مدیریت صحیح و انجام پروژه های تحقیقاتی- صنعتی نظیر آنچه كه در كشورهای توسعه یافته صورت می گیرد، ایران نیز بتواند از مزایای كوسه ماهیان برخوردار و این سرمایه ملی همواره برای نسل های آینده ماندگار شود. 
منبع: خبرگزاری مهر

http://marinenews.ir

 

 
*نام و نام خانوادگي :

پست الکترونيکي :

*مطلب :
۱) نظراتی را که حاوی توهین، هتاکی و افترا باشد را منتشر نخواهد کرد .
۲) از انتشار نظراتی که فاقد محتوا بوده و صرفا انعکاس واکنشهای احساسی باشد جلوگیری خواهد شد .
۳) لطفا جهت بوجود نیامدن مسائل حقوقی از نوشتن نام مسئولین و شخصیت ها تحت هر شرایطی خودداری نمائید .
۴) لطفا از نوشتن نظرات خود به صورت حروف لاتین (فینگلیش) خودداری نمایید .