گازهای مهم در غواصی

    اغلب گازها همیشه بصورت مخلوطی از یكدیگر هستند مثلاً هوا بطور طبیعی مخلوطی از بیشتر آنهاست. در بعضی از فعالیتهای غواصی، ممکن است مخلوط ویژه ای از اكسیژن و یك یا چند گاز دیگر بكارگرفته شود :

اكسیژن (O2):
    اكسیژن مهمترین گازهاست و یكی از فراوانترین عناصر روی زمین است. هوای اتمسفر شامل تقریباً 21% اكسیژن است كه بطور آزاد و بصورت دو اتمی  موجود می باشد كه این دو اتم در موقع تشكیل یك ملكول بهم می چسبند. این گاز بیرنگ، بی بو، بی طعم و فعال بوده و به آسانی با عناصر دیگر تركیب می شود تقریباً 89% وزن آب را اكسیژن تشكیل میدهد. آتش بدون اكسیژن نمی سوزد و انسان بدون اكسیژن نمی تواند زندگی كند. این اكسیژن هواست كه ما تنفس می كنیم و تنها اكسیژن است كه واقعاً در بدن مصرف می شود بقیه ی 79% هوا برای رقیق نمودن و حل اكسیژن است. اكسیژن خالص (100%) اغلب برای تنفس در بیمارستان ها و هواپیماها بكار می رود. گاهی اوقات اكسیژن  100% در عملیات غواصی عمق كم مورد استفاده قرار می گیرد. بهرحال اگر شخصی تحت فشار، اكسیژن خالص تنفس نماید خطراتی جدی ناشی از مسمومیت گاز اكسیژن برای او بوجود خواهد آمد .

 نیتروژن (ازت)N2:
    ازت مانند اكسیژن بی رنگ، بی بو و بی طعم است و یكی از عناصری است كه در تمام فعالیتهای حیاتی موجود است، ازت بر خلاف اكسیژن باعث حیات موجودات زنده و یا باعث احتراق نمی شود و به آسانی با عناصر دیگر تركیب نمی گردد. ازت هوا در حالت آزاد بی اثر بوده و اساساً عامل حمل اكسیژن است. ازت بعنوان رقیق كننده اكسیژن در غواصی مورد توجه قرار دارد ولیكن تحت بعضی از شرایط مضراتی نیز نسبت به سایر گازها دارد. تخدیر ازت نتیجه نامطلوب (خصوصیات بیهوش كننده ) تنفس ازت در فشار زیاد است كه  باعث از بین رفتن شعور و قدرت تصمیم گیری غواص می شود. بهمین دلیل از هوای فشرده در فعالیتهای غواصی عمق زیاد استفاده نمی گردد.

هلیوم(He):
    هلیوم نیز یكی از گازهای بی رنگ، بی بو و بی طعم است ولی این گاز تك اتمی است. یعنی این گاز در حالت آزادش بصورت یك اتم تنها وجود دارد. هلیوم كاملاً بی اثر بوده و آنقدر بی اثر است كه حتی با خودش هم تركیب نمی شود. همچنین هلیوم در آب نامحلول است. هلیوم  یك عنصر نایاب است و تنها در هوا و به مقدار خیلی كم موجود می باشد. هلیوم هفت بار سبكتر از هوا است. هنگامی كه از هلیوم به عنوان گاز رقیق كننده اكسیژن استفاده می شود مسائل تخدیر ازت دیگر پیش نمی آید ولی هلیوم مضراتی مخصوص بخود دارد. یكی از این مضرات تغییر صدای غواص است كه موجب ایجاد اخلال در بر قراری ارتباطات صوتی در فعالیتهای غواصی عمق زیاد می گردد. (درچنین شرایطی صوت غواص زیر و نازك می شود ). همچنین هلیوم بلحاظ قابلیت بالای هدایت و انتقال گرما، حائل از دست دادن سریع دمای بدن غواص می باشد .

هیدروژن (H2):
    هیدروژن، دو اتمی، بی رنگ، بی بو، بی طعم و چنان فعال است كه بسهولت بصورت آزاد در روی زمین یافت می شود. هیدروژن فراوان ترین عنصر در تمام جهان است. هیدروژن سبكترین عنصر است و مدت 150 سال بطور گسترده ای از آن برای بالا بردن بالونها استفاده می شد. هنگامی كه هیدروژن با هوا مخلوط می شود (در مواقعی كه میزان اكسیژن بیش از 3/5 درصد است) این مخلوط واقعاً قابل انفجار می گردد. گاز هیدروژن در غواصی نیز بكار گرفته شده است (بجای ازت و بهمان دلایلی كه از هلیوم استفاده شده است) ولی خطراتی كه در بر دارد باعث می شود كه استفاده از این گاز محدود گردد . 

نئون (Ne):
     نئون، یك اتمی، بی اثر، بی رنگ و بی بو است و بمقدار خیلی جزئی در اتمسفر یافت می شود . هنگامی كه نئون در فشار خیلی پائین نگهداشته شود الكتریسته را بخوبی هدایت میكند و با رنگ قرمز یا نارنجی مشخصی می درخشد. معمولاً از نئون در ساختن تابلوهای تبلیغاتی درخشان استفاده می شود. نئون گاز سنگینی است ولی وقتی كه برای رقیق كردن اكسیژن تنفسی بكار می رود خصوصیات تخدیر ازت را ندارد. از آنجا كه در استفاده از گاز نئون، مسئله تغییرات صوتی (همانند هلیوم) وجود ندارد واین گاز دارای مشخصات عایق حرارتی فوق العاده ای می باشد، لذا از آ‎ن در بعضی از فعالیتهای تحقیقاتی غواصی استفاده می گردد .

 دی اكسید كربن (Co2):
    وقتی كه گازكربنیك بصورت درصد كمی در هوا یافت شود بیرنگ، بی بو و بی طعم است اما هنگامی كه گازكربنیك بمقدار زیادی در یكجا جمع شود بو و طعم اسیدی خواهد گرفت .
این گاز فرآورده طبیعی تنفس انسان و حیوانات است كه از اكسید شدن كربن در بدن برای تولید انرژی حاصل می شود. گازكربنیك بمقدار تقریبی 03/0 درصد از كل هوا در اتمسفر یافت می شود .
 برای غواصان توجه به دو نكته اساسی در مورد گازكربنیك لازم و ضروریست كه عبارتند از:
   1. كنترل مقدار  CO2  در هوای تنفسی.
   2. خارج نمودن گازكربنیك  بعد از تنفس.
اگر گازكربنیك بمقدار زیادی در یكجا تمركزیابد میتواند شدیداً سمی باشد.

منو اكسیدكربن (CO):
    منواكسید كربن به طور طبیعی در هوا وجود ندارد، این گاز نتیجة سوختن ناقص مواد سوختنی است و اغلب در اگزوست موتورهای احتراق داخلی یافت می شود. این گاز برای انسان فوق العاده سمی است. مادامی كه این گاز بی بو، بی رنگ و بی مزه باشد، تشخیص آن سخت است. منواكسید كربن از نظر شیمیایی بسیار فعال و در انتقال اكسیژن توسط خون به اندامهای بدن به طور جدی مداخله می نماید. وجود گاز منواكسید كربن در محیطی كه هوای كمپرسورها تأمین می شود یك مشكل بسیار جدی است. كمتر از سه میلیونیم این گاز در محیط تنفسی غواصان می تواند منجر به مرگ شود .

 منبع:www.cloob.com

 
*نام و نام خانوادگي :

پست الکترونيکي :

*مطلب :
۱) نظراتی را که حاوی توهین، هتاکی و افترا باشد را منتشر نخواهد کرد .
۲) از انتشار نظراتی که فاقد محتوا بوده و صرفا انعکاس واکنشهای احساسی باشد جلوگیری خواهد شد .
۳) لطفا جهت بوجود نیامدن مسائل حقوقی از نوشتن نام مسئولین و شخصیت ها تحت هر شرایطی خودداری نمائید .
۴) لطفا از نوشتن نظرات خود به صورت حروف لاتین (فینگلیش) خودداری نمایید .